Wednesday, 17/01/2018

Chuyện bên lề hội chợ hỗ trợ Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo

15:21 11/09/2017

Theo báo cáo của SIHUB, sau một năm hoạt động, họ đã tổ chức 800 sự kết nối các thành phần trong hệ sinh thái Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo (KN&ĐMST) với 17 nghìn người tham dự, kết nối 2000 start up với các nhà cố vấn, đầu tư; hợp tác với 50 tổ chức quốc tế để triển khai chương trình hỗ trợ cho cộng đồng khởi nghiệp. Nhưng, qua những trao đổi của chúng tôi với các start up có mặt trong hội chợ, có vẻ thành tựu của SIHUB nghiêng về lượng hơn là chất.

 

SIHUB là viết tắt của Saigon Innovation Hub – mô hình Nhà nước hỗ trợ KN&ĐMST đầu tiên của cả nước dưới hình thức kết nối và chia sẻ nguồn lực. Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh chính là cơ quan chủ quản của SIHUB. Hôm qua, SIHUB vừa kỷ niệm 1 năm tuổi. Tức là, nói trắng ra, SIHUB cũng là một start-up. Và như mọi start-up khác, SIHUB vẫn còn rất nhiều bất cập, chưa làm tốt vai trò của mình.

 

Hàng trăm người len kín trong không gian vô cùng chật hẹp. Ảnh: Facebook.

 

Chẳng biết vì không có kinh phí hay lý do nào đó, SIHUB đã tận dụng bãi gửi xe ở 273 Điện Biên Phủ, Quận 3 để tổ chức Hội chợ start-up kết hợp với tổ chức sinh nhật 1 tuổi. Và thế là, quan khách tới tham dự phải đi một quãng rất xa để gửi xe. Chưa hết, vì khuôn viên nhỏ mà nhét tận gần 100 gian hàng của các start-up, chưa kể khu vực sân khấu ngoài trời, khiến hội chợ diễn ra hết sức hỗn loạn, khi lượng khách đổ vào quá nhiều so với sức chứa. Mọi người phải chen lấn, xô đẩy khi muốn di chuyển trong trung tâm hội chợ.

 

Càng quan sát, càng trao đổi với các start-up chúng tôi càng ngạc nhiên bởi dường như họ vẫn “tự bơi” là chính. Việc của SIHUB mới chỉ gom các start-up lại với nhau để họ tự tìm hiểu chứ vẫn chưa làm tốt vai trò trung gian kết nối giữa các start-up và giữa các start-up cùng các nguồn lực mà họ cần.

 

Ví dụ, trong hội chợ có sự xuất hiện của Quỹ đầu tư phi chính phủ MBI Mekong Businees Initiative. Nhưng, tất cả brochure họ mang tới gian hàng của mình đều bằng tiếng Anh. Mà không phải start-up nào ở trong hội chợ đều biết tiếng Anh, đủ để đọc hiểu thông tin trên standee hoặc brochure. Thế nên, không có gì ngạc nhiên, khi một start-up trong lĩnh vực nông nghiệp đến xem và hỏi người đứng gian hàng: “Tại sao không có tiếng Việt?”.

 

Hầu hết start-up mà chúng tôi tiếp xúc trong hội chợ, đều tiết lộ là họ đang phát triển bằng vốn tự có, chưa được ai tài trợ và vẫn chưa có bất cứ ý niệm nào về những Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp.

 

Start-up GetCash không có bất cứ thông tin gì về Shinhan Future’s Lab, dù cách nhau vài bước chân. 

 

GetCast là một start-up khá thú vị. Bạn có thẻ tín dụng, bạn cần tiền nhưng lười ra ngoài hoặc chỗ rút tiền quá xa, bạn có thể lên thực hiện điều đó trên app của GetCash và sẽ có người mang tiền mặt tới tận nhà. Lúc chúng tôi hỏi, GetCash có biết Quỹ Shinhan Future’s Lab hay không? GetCash tỏ ra rất ngạc nhiên vì đây là lần đầu họ nghe thấy cái tên đó. Trong khi, Quỹ Shinhan Future’s Lab chuyên tài trợ cho các start-up về lĩnh vực fintech và cũng có một gian hàng trong hội chợ!

 

Các start-up Việt không chỉ không biết về nguồn vốn mà mình có thể nhờ cậy; họ cũng không biết về đối thủ hay đối tác. Trong hội chợ, có 3 start up chuyên về văn phòng cho thuê. Công ty Bất động sản Á Đông cho thuê văn phòng sang trọng ở các tòa nhà lớn; Up – của trường Đại học Bách khoa TP HCM và Circo có mô hình tương tự nhau: coworking. Circo cách Up 3 gian hàng, nhưng các thành viên của của Circo không có bất cứ hiểu biết nào về Up!

 

Cũng như thế, một start-up sản xuất chà bông từ nấm không hề biết chỉ trong hội chợ này có ít nhất 3 start-up trồng nấm kiểu hữu cơ và ngược lại. Đáng lẽ, ban tổ chức nên sắp xếp các star-up có cùng nhóm sản phẩm gần nhau, để họ có điều kiện trao đổi, hợp tác, so sánh nhằm biết bản thân mình đang đi được đến đâu; chứ không phải phân tán mỗi người một góc như thế.

 

Rất nhiều start-up trong hội chợ chuyên về lĩnh vực công nghệ hoặc liên quan mật thiết đến lĩnh vực công nghệ; nhưng không hiểu vì sao BTC không lắp wifi. Ngược lại, có rất nhiều start-up quá ỷ lại vào BTC nên không đăng ký 3G/4G, khiến họ không thể giới thiệu sản phẩm tới khách hàng/đối tác một cách tốt nhất.

 

Rất nhiều start-up trong hội chợ thuộc lĩnh vực start-up, song BTC không hề phủ sóng wifi cho họ. Ảnh: Facebook.

 

Nhiều start-up đã quên rằng, nhiệm vụ của họ đến với những sự kiện như thế này là để giao lưu, học tập, tìm thêm các nguồn lực phát triển công ty; bán hàng chỉ là thứ yếu. Các quỹ đầu tư ở trong hội chợ cũng khá thụ động, chẳng thấy nhân viên nào của họ đi phát tờ rơi hoặc giới thiệu tới từng start-up có mặt trong hội chợ; mà chỉ đứng đợi ai hỏi mới trả lời.

 

Chưa hết, rõ ràng các start-up là một chủ thể quan trọng trong sự kiện này và ở một góc độ nào đó, họ là khách hàng của SIHUB. Nhưng khi lên sân khấu cắt bánh hay thắp nến mừng sinh nhật gì đó, tuyệt nhiên không thấy SIHUB mời bất cứ start-up nào, chỉ toàn lãnh đạo đối tác.

 

Trong buổi nói chuyện ở sự kiện, Bí thư Nguyễn Thiện Nhân đã cam kết 3 điều sau. 1. Thành phố sẽ xây một khu công nghiệp dành riêng cho các doanh nghiệp start-up và các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. 2. Thủ tục thành lập doanh nghiệp mới tại thành phố sẽ thuận lợi không kém gì Singapore. 3. Bên cạnh các quỹ tư nhân và phi chính phủ, thành phố sẽ tiến hành thí điểm hợp tác công – tư nếu có dự án phù hợp giúp các bạn trẻ thuận lợi hơn trong việc khởi nghiệp sáng tạo.

 

Hiện tại, SIHUB hay Sở Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật mới làm tốt phần tập hợp chứ chưa làm tốt phần kết nối. Họ vẫn chưa giúp được tất cả các start-up cũng như các quỹ/nguồn lực hỗ trợ khác tìm đến với nhau, phá vỡ sự bị động của bản thân; có một tầm nhìn xa hơn, cao hơn. Theo đó, muốn giúp Bí thư Nguyễn Thiện Nhân thực hiện được 3 lời hứa trên, SIHUB cần phải làm tốt phần liên kết hơn nữa.

 

Sa Mộc

Thong ke